بهره وری کلی تجهیزات در خط تولید (OEE)
OEE که مخفف ((Overall Equipment Effectiveness و به معنی بهرهوری کلی تجهیزات است، یک شاخص کلیدی عملکرد است که میزان بهرهوری یک دستگاه یا خط تولید را بهصورت کمی نمایش میدهد. این شاخص، سه عامل کلیدی شامل: در دسترس بودن (Availability) ، عملکرد (Performance) و کیفیت (Quality) را اندازهگیری و تحلیل میکند. OEE به این شکل محاسبه میشود:
OEE = Availability × Performance × Quality
حال به شرح هر یک از این عوامل میپردازیم:
1. در دسترس بودن (Availability)
این پارامتر بیانگر درصد زمانی است که دستگاه یا خط تولید واقعاً در دسترس بوده و آماده کار است، در مقایسه با زمانی که به دلایل مختلف (مانند خرابی یا تعمیرات) غیرفعال بوده است.
که در آن Run Time زمان واقعی کار دستگاه بدون توقفهای غیرقابل پیشبینی و Planned Production Time کل زمانی که برنامهریزی شده تا دستگاه فعال باشد است.
2. عملکرد (Performance)
این عامل بیانگر سرعت و کارایی دستگاه در تولید محصول نسبت به حداکثر سرعت تولید ممکن است. در واقع، نشان میدهد که آیا دستگاه در بهترین سرعت خود کار میکند یا خیر.
و در این معادله Ideal Cycle Time زمانی است که در شرایط ایدهآل برای تولید هر واحد محصول طی می شود و Total Count تعداد کل قطعات تولید شده میباشد.
3. کیفیت (Quality)
این عامل بیانگر درصد محصولات تولیدی است که مطابق با استانداردهای کیفی بوده و بدون نیاز به تعمیر یا بازکاری هستند.
که در این معادله Good Count تعداد قطعاتی است که بدون عیب و مطابق با استانداردهای کیفی تولید شدهاند
محاسبه نهایی OEE
برای محاسبه نهایی OEE، کافی است درصدهای هر یک از سه عامل فوق را در هم ضرب کنیم. نتیجه بهصورت یک درصد بیانگر میزان بهرهوری کلی دستگاه یا خط تولید خواهد بود.
بطورمثال اگر در یک خط تولید میزان در دسترس بودن90%، درصد عملکرد 85% و درصد کیفیت 95% باشد مقدار OEE به این صورت محاسبه میشود:
تفسیر OEE
بسته به اینکه مقدار OEE در یک خط تولید و یا برای یک ماشین اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک چقدر باشد می توان عملکرد آن را تفسیر و بیان نمود.
- 85% یا بیشتر: عملکرد عالی (به طور معمول برای صنایع سطح بالا).
- 60% تا %85: عملکرد خوب اما نیازمند بهبود.
- کمتر از 60: نیازمند بهبود قابل توجه در فرآیندها و کارایی تجهیزات.
شاخص OEE به شناسایی نقاط ضعف و مشکلات تولید کمک میکند و میتواند به بهبود فرآیندها و افزایش بهرهوری در طولانی مدت منجر شود.